De CFO als Dragon

Het van oorsprong Japanse televisieformat Dragons’ Den is in meer dan 30 landen ontzettend populair. Zo ook in Nederland. In het programma krijgen starters de mogelijkheid hun droom waar te maken door aan een panel van investeerders, de dragons, hun plan te presenteren in een pitch van een paar minuten. Zij vragen de dragons een bedrag te investeren in ruil voor een aandeel in hun bedrijf. In real life gebeurt dit uiteraard ook op grote schaal, bijvoorbeeld via startup speed dates of participatiebijeenkomsten. Gevestigde bedrijven zitten ook in de loop. Het wil nog wel eens zijn dat zij potentieel disruptieve bedrijfjes laten aanmodderen, om die (als ze succesvol dreigen te worden) over te nemen. Maar niet alles is te koop! Binnen de muren van de grote corporates worden innovatie, creativiteit en disruptie vaak gesmoord door de compliance-regels en stroperige besluitvormingsprocessen van het hoofdkantoor. De jonge entrepreneur op hippe sneakers laat zich meestal niet foppen en zet het op een lopen. News flash: dit geldt ook voor de talentvolle medewerkers met bruisende ideeën binnen de eigen muren.

Innovation Capital

De oplossing komt misschien uit onverwachte hoek. In zijn rol als strategisch business partner, kan de CFO het voortouw nemen in het bouwen aan Innovation Capital. Door de structuur, systemen, processen, waarden en het Human Capital van de eigen organisatie te veranderen, ontstaan enorme kansen. Concreter: de CFO zou de voorvechter en leider van disruptieve innovatie moeten zijn. De CFO als Dragon. De high potentials binnen het bedrijf zijn als het ware de ‘drakeneieren’ die hij moet zien te behouden, die hij moet beschermen. En die hij vooral moet laten uitkomen en de ruimte moet geven om te groeien. Hoe? Dat leg ik hieronder uit.

Verdeel en heers

Verdeel de innovatie-investeringen over drie segmenten: het optimaliseren van de core business, het vernieuwen van de core business én het stimuleren van toekomstige disruptieve groei. Vaak gaat het meeste geld naar ondersteuning van de bestaande business (sustaining innovation). Sta open voor een betere balans. Investeer voortaan een substantieel percentage van het budget in ‘inhouse start-ups’ voor radicaal vernieuwende ideeën (disruptive innovation). Bijvoorbeeld: 25 procent voor de toekomstige sterren van je onderneming.

Venture board als Dragons’ Den

Stel een venture board samen. Ga voor een compacte groep open minded senior directors, bestaande uit de CEO, CFO en de businessunit-verantwoordelijken; het senior management. Deze groep fungeert als de Dragons’ Den. Innovators kunnen hun ideeën en plannen pitchen aan deze board. Welk project krijgt groen licht of wordt afgeschoten? Dit zal al snel een begrip worden onder de young professionals van de organisatie. De venture board dient bovenal als klankbord en stelt kennis en netwerk beschikbaar. Enerzijds is hun rol kritisch, anderzijds zijn ze sponsor en ambassadeur. Is er groen licht en wordt er geïnvesteerd? Dan zijn het de dragons die het innovatieproject intern ‘verkopen’ en communiceren aan de (top van de) organisatie. Is er binnen de board geen vertrouwen (meer) in een goede afloop? Dan gaat de stekker eruit. Maar meten is weten, zorg dat alle betrokkenen volledig op de hoogte zijn van de kpi’s en resultaten.

Kies voor aparte entiteiten
Breng een ‘inhouse startup’ onder in een aparte juridische entiteit. Ze zijn hierdoor wél onderdeel van de strategie en worden beschermd door het topmanagement. Het zijn in feite onafhankelijke projecten met een lage kostenstructuur, buiten de grenzen van de gewone organisatie. Dat betekent een andere maatstaf dan “maximaliseren van de winstgevendheid in het eerstvolgende kwartaal”. Innovators hebben genoeg goede ideeën. Vanuit het perspectief van het senior management zijn die niet altijd schaalbaar en haalbaar. “Waarom moet er dan in geïnvesteerd worden?” Een ‘inhouse startup’ levert aanvankelijk niets op (in geld), maar de investeringen moeten wél uit dezelfde resources komen. Tegelijkertijd is dat ook de sweet spot van deze constructie. Waar reguliere startups op zoek zijn naar distributiekanalen en geld, is dit binnen de eigen organisatie al aanwezig. De innovators en dragons moeten hoe dan ook met elkaar in gesprek blijven. Het senior management beseft vaak onvoldoende op welke goudmijn de innovators zitten.

De brug naar Human Capital
Dragons’ Den, Venture Board. Klinkt allemaal mooi, maar deze invulling zal niet voor elke organisatie haalbaar zijn. Het gaat om de mindset en vooral: het gaat om mensen. Geen Innovation Capital zonder Human Capital. Welk talent loopt er rond? Welke ideeën hebben zij? Worden ze gehoord? Door alleen hier al werk van te maken, zal er een wereld opengaan. Moraal van het verhaal: de CFO beheert niet alleen de innovatie-budgetten, hij is ook degene die van bovenaf mensen en groepen kan verbinden. Die ervoor kan zorgen dat er meerdere afdelingen bij nieuwe projecten betrokken zijn, zodat er synergie ontstaat. CFO’s hebben het overzicht, kunnen urgentie kweken, draagvlak creëren en de metrics leveren om de vinger aan de pols te houden. Zowel binnen als buiten de onderneming, in de gehele waardeketen. CFO’s kunnen bovendien een belangrijke bijdrage leveren aan het Innovation Capital door te investeren in Human Capital. Zij kunnen de innovatiecultuur benauwen of juist bevrijden. Kortom: de CFO als Dragon, op wat voor manier dan ook.